WĄTROBA ZASTOINOWA — HYPERAEMIA HEPATIS PASSIVA.

Wątroba stanowi potężny zbiornik krwi, oddzielony od serca tylko przez krótką żyłę główną dolną. Oczywiście więc, że niedomoga prawego serca musi niezwłocznie zadziałać na objeg krwi w wątrobie.

Wszystkie sprawy, utrudniające dopływ krwi do prawego serca, a więc wady serca prawego, schorzenia mięśnia sercowego i osierdzia, rozedma płuc, prowadzą do zastoju krwi w wątrobie. Powoduje to ucisk zalegającej krwi na miąższ wątrobowy, a do tego czynnika mechanicznego przyłącza się niebawem czynnik troficzny — niedożywienie tkanek skut­kiem braku tlenu, i czynnik toksyczny, spowodowany nagromadzeniem się w wątrobie odpadków, których przetworzenie i wydalenie przekracza możności upośledzonej wątroby. Patologo-anałomicznie we wczesnych okresach stwierdzamy t. zw. wątrobę muszkatułową — na powierzchni wątroby zarysowują się sinoczerwone plamy, odpowiadające żyłom środkowym. Ku obwodowi zrazika zaznacza się barwa żółta, spo­wodowana otłuszczeniem źle odżywionych odcinków obwodowych. W mia­rę dalszego rozwoju sprawy w ośrodku zrazika zjawia się rozpad miąższu i jego zainik. Środek zrazika zapada — jest to okres II — zaniku z a-stoinoweg o. Bujanie tkanki łącznej w środku zrazika prowadzi do stwardnienia — mamy przed sobą obraz marskości zaniko­wej (cirrhose cardiaque), szczególnie wyraźnej w m a r s-kości rzekomej Picka (pericarditische Pseudo-lebercirrhose)  w schorzeniach osierdzia.