Marskość wtórna na tle schorzenia dróg żołdowych —- Cirrhosis biliar»5.

Powstaje ona w wyniku długotrwałej zastoiny żółci i’ zmian w miąż­szu wątrobowym, spowodowanych przez stan zapalny wewnąrrzwątrobor wy.>h przewodów żółciowych (C irrhosis cholostatica i cholangiotoxica). Powiększona skutkiem żółtaczki zastoino-wej wątroba, zrazu dość miękka, o ostrym brzegu, twardnieje, brzeg staje się tępym, powierzchnia pozostaje gładka. Dalszy przebieg bywa różny — może dojść do marskości zanikowej z puchliną, przeważnie jednak żół­ci ca i skaza krwotoczna wcześniej zakańcza sprawę.

Marskość w wyniku przewlekłego zaniku wątroby.

Od czasu, jak dzięki spostrzeżeniom podczas zabiegów operacyj­nych, przekonaliśmy się o istnieniu łagodniejszych i przewlekle przebiega­jących postaci zaniku wątroby, zmuszeni jesteśmy stanąć na stanowisku, źe marskość na tle zaniku zdarza się częściej, niż to przypuszczaliśmy do­tychczas. O mechanizmie jej powstawania była już wyżej mowa. Prze­wlekły przebieg zaniku jest możliwy jedynie w warunkach dostatecznej regeneracji miąższu; w wyniku mamy więc obok zrazików zanikłych zra­ziki przerosłe. Odpowiada temu obraz wątroby: powierzchnaal jej jest nie­równa, grubo ziarnista — obok miejsc wzniesionych mamy zapadnięte — zanikowe. Wątroba jest twarda, brzeg nierówny.

Przebieg kliniczny jest różny, zależnie od umiejscowienia blizn; przeważnie jednak przypomina marskość zanikową.